Calcio – Deel 1

Fascisme en voetbal

Nadat de kanonnen van de Geallieerden en de Centralen zwegen in 1918 en een paar maanden later de Vrede van Versailles werd getekend, snakten de Europese staten naar een periode van rust en herstel. De negentiende eeuw kan met recht worden beschouwd als de eeuw van het nationalisme. We zagen de opkomst van nieuwe staten zoals het Duitse Keizerrijk, dat in 1871 werd gesticht na een oorlog met Frankrijk, eerder al België dat zich in 1830 begon los te worstelen van de heerschappij van de Nederlandse koning Willem I en in 1861 het nieuwe koninkrijk Italië. Zomaar drie landen die de bestaande verhoudingen in Europa opschudden en op zoek waren naar een identiteit. Het wekte wrevel bij de al langer bestaande Europese grootmachten als Groot-Brittannië en Frankrijk en de voedingsbodem voor een conflict was gelegd. De loopgraven van de Eerste Wereldoorlog misten hun uitwerking niet. Miljoenen mensen kwamen om en het continent lag in puin.

Het was tegen deze achtergrond van chaos dat orde en discipline de nieuwe vormen van hoop leken te zijn voor veel Europeanen. Charismatische, maar diep gefrustreerde mannen begonnen aan een opmars. In Duitsland trachtte Adolf Hitler de parlementaire democratie van de Weimarrepubliek omver te kegelen met zijn Nazi-partij. De staatsgreep van 1923 mislukte, maar tien jaar later zou Hitler de zwakke regering op het tweede plan zetten en kon hij zijn dictatuur vormgeven, met alle gevolgen van dien. Geïnspireerd was Hitler door een Italiaanse journalist die al tijdens de Eerste Wereldoorlog in 1915 de Italiaanse fascistische partij PFR uitriep. Binnen het fascisme bestaan een sterke discipline, nationalisme en een afkeer van zowel het liberalisme als het communisme. Hetgeen betekent dat mensen in een fascistische staat zowel onvrij als ongelijkwaardig aan elkaar zijn. De journalist klom op tot il Duce, Benito Mussolini was zijn naam en zijn erfenis is nog altijd merkbaar in het Italiaanse voetbal.

Want ook in Italië groeide voetbal uit tot volkssport nummer één. In een fascistische staat waar de propagandamachine dag en nacht moet draaien, wordt zelden een groter publiek bereikt dan met voetbalwedstrijden. In 1930 ging de Serie A van start en werd een intensief programma ingevoerd met betrekking tot de bouw van stadions. Wekelijks bezochten zo’n 200.000 Italianen diverse voetbaltheaters in het land. Voor de fascisten een uitgelezen mogelijkheid om het volk te bereiken. Om nog meer verbinding tussen de regio’s te krijgen werd besloten om de voormalige dubbele competitie op te heffen. Napolitaanse voetballers moesten naar Turijn reizen om te spelen. Niet langer meer mocht het land verdeeld zijn in een Noord- en Zuid. Daarnaast werd het voor clubs verboden buitenlandse spelers aan te trekken. Een groot probleem voor veel Hongaren en Oostenrijkers. Zij waren reeds neergestreken in Italië en konden hun heil ergens anders zoeken. Een bekend voorbeeld is de Hongaars-joodse Árpád Weisz. Hij zou zijn uitvlucht zoeken in Nederland en even trainer zijn van het Dordtse DFC. In januari 1944 werd hij omgebracht in Auschwitz.

Italy-1934
Italië wint in eigen land het WK (1934)

Maar omdat de beste propaganda de eindoverwinning is, besloten de fascisten in Italië om een peperdure scouting op te zetten. Uruguay en Argentinië kenden al een behoorlijk succesvolle voetbalhistorie (beide landen stonden tegenover elkaar in de finale van het WK in 1930) en het was dan ook niet gek dat de fascisten de pijlen richtten op spelers uit de Nieuwe Wereld. Een sterke nationale ploeg zou het ultieme uithangbord zijn voor Mussolini en diens Zwarthemden. De finale, gespeeld op 10 juni 1934, kende een bizarre deelnemer. Toen Italië aantrad tegen Tsjecho-Slowakije, verscheen Luis Monti op het veld. Vier jaar eerder had hij de WK-finale nog verloren met Argentinië, nu was hij Italiaan geworden. Ook Enrique Guaita en doelpuntenmaker Raimundo Orsi hadden inmiddels ook interlands voor het Zuid-Amerikaanse land gespeeld. Journalisten van La Gazzetta dello Sport tikten de successen braaf uit. Alsof het succes te danken was aan de fascistische regering van Benito Mussolini. In 1938, tijdens het WK in Frankrijk, werd de nationale ploeg van Italië gezien als het uithangbord van de fascistische dictatuur die tot aan de Superga-vliegramp van 1949 minimaal zou blijven bestaan in de hoofden en harten van veel Italianen. Ook al viel het regime van Mussolini al in 1943. In 1945 werd de oud-dictator doodgeschoten door Partizanen.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s