Bert, van Hitler Jugend naar FA Cup

Als Bernhard Trautmann op 22 oktober 1923 ter wereld komt in de Duitse stad Bremen, is de toekomst niet bepaald rooskleurig voor het Duitse volk. Het Verdrag van Versailles uit 1919 hangt als een molensteen om de nek van een natie die verder moet als Republiek van Weimar na de val van het Duitse Rijk, dat in 1871 nog zo glorieus tot stand gekomen was in de spiegelzaal van, o ironie, het enorme paleis in Versailles. De schande van de nederlaag in de Grote Oorlog dreunt voortdurend na. Duitsland dient met herstelbetalingen aan Frankrijk en België boete te doen voor een oorlog die feitelijk startte in de veelvolkerenstaat Oostenrijk-Hongarije. Kroonprins Franz Ferdinand werd in juni 1914 vermoord tijdens een bezoek aan Sarajevo door een Servische nationalist. Het was de lont in het kruitvat en Europa trok de wereld in een bloedige oorlog die aan miljoenen mensen het leven kostte. Duitsland werd aangewezen als hoofdschuldige. Keizer Wilhelm II zocht onderdak in Nederland, het land moest verder als republiek met een socialistische regering, de kolonies werden Duitsland afhandig gemaakt en bovenal drukten de herstelbetalingen zwaar op de Duitse economie.

Bernhard Trautmann was net een maand oud, toen de wereldgeschiedenis een voor hem al beslissende wending zou maken. Adolf Hitler werd gearresteerd wegens hoogverraad en gevangen gezet na een mislukte poging tot een staatsgreep. Het rommelde in Duitsland. Frankrijk en België hadden het Ruhrgebied bezet uit frustratie over het uitblijven van de financiële boetedoening door Duitsland. De regering van de Weimarrepubliek reageerde met het drukken van geld, hetgeen een hyperinflatie tot gevolg had. Geld in Duitsland was niets meer waard, een nieuwe oorlog leek haast onafwendbaar. Maar gelukkig kwam hulp uit onverwachte hoek. De VS creëerde het zogenaamde Dawesplan. De Amerikaanse economie draaide op volle toeren, mede dankzij de Europese markt. Een economisch sterk Duitsland bood ook voor de VS behoorlijke voordelen. Met het Dawesplan, een lening aan Duitsland, werd de Duitse economie uit het slop getrokken. De rust keerde terug. De roaring twenties braken aan en optimisme had angst van de troon gestoten. Voor de jonge Bernhard Trautmann uit Bremen leek de zon te gaan schijnen.

De Amerikaanse economie draaide feitelijk op niets anders dan krediet. Geld waarmee spullen werden gekocht, bestond eigenlijk niet. Betalen mocht later. Geen wonder dat de fabrieken als nooit te voren produceerden. Maar aan al het optimisme kwam een eind toen het moment van overproductie naderde. De aandelenkoersen daalden, waar de werkloosheid begon te stijgen. Miljoenen Amerikanen verloren hun baan. In oktober 1929 zakte de beurs als een pudding in elkaar. De crisis op Wall Street bracht het Witte Huis tot de volgende beslissing: de lening aan Duitsland, het Dawesplan werd op non-actief gezet. In Duitsland sloeg wederom een economische crisis toe en verloor een groot deel van de Duitse bevolking het vertrouwen in de huidige leiders. De roep om een sterke man die de werkloosheid zou stoppen en de ketenen van Versailles zou breken, werd steeds sterker. In 1933 kwam Adolf Hitler met zijn Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij aan de macht. Bernhard Trautmann uit Bremen was tien jaar oud en zou niet lang hierna zijn onschuld verliezen.

Binnen het nationaalsocialisme stonden kernwaarden als liefde voor het vaderland, militarisme en discipline centraal. Van de rassenleer, doordrenkt met antisemitisme, was in de beginjaren nog niet veel te merken. De Duitse jeugd liet zich verleiden tot het lidmaatschap van het Deutsches Jungvolk, een voorloper van de Hitler Jugend. Spelenderwijs werd de nieuwe lichting Duitse soldaten klaargestoomd voor de verdediging van het vaderland. Een enkeling zou op 1 september 1939 oud genoeg zijn om Polen binnen te vallen en mede het startsein te geven aan de Tweede Wereldoorlog. Bernhard Trautmann werkte als monteur, maar zou in 1941 zich melden bij de Luftwaffe. Talloze gevechtsmissies, medailles, gevangenschappen en ontsnappingen later, werd hij tegen het einde van de oorlog alsnog gevangen genomen en in een kamp geplaatst in Engeland. Al snel verloor Trautmann zijn status als nazi en verruilde hij deze voor een andere. Een blessure, opgelopen tijdens een van de vele voetbalpartijtjes die in het kamp gehouden werden, deden hem van plek wisselen met de doelman. Bernhard Trautmann zou nooit meer op een andere positie spelen.

Al in 1875 vond het meest prestigieuze voetbaltoernooi in Engeland plaats: de FA Cup. Belangrijker dan kampioen worden, is het winnen van de beker. In 1956 had het talent van Bernhard Trautmann, inmiddels Bert genoemd omdat de Engelsen moeite hadden met de uitspraak van zijn voornaam, hem in de finale van dit toernooi gebracht. Trautmann was doelman geworden van Manchester City, dat hem in 1949 op amateurbasis overnam. Fans waren niet al te blij, met de oorlog nog vers in het geheugen. Voor velen was het te pijnlijk om te juichen voor een voormalige vijand. Bovendien had Trautmann de oneerbiedige taak om de populaire keeper Frank Swift te doen vergeten. Aanvoerder Eric Westwood, een veteraan die op stranden van Normandië had gevochten, verdedigde zijn nieuwe doelman publiekelijk. In de kleedkamer is geen oorlog gaande, had Westwood verklaard. In 1955 verdween het scepticisme. Manchester City had de finale bereikt van de FA Cup met Trautmann op doel. The Citizens verloren echter van Newcastle United. Desalniettemin zou revanche sneller komen dan verwacht.

Uiteraard vormde het imposante Wembley het decor voor de FA Cupfinale van 1956. Manchester City kruiste de degens met Birmingham City. Bij rust ging het gelijk op. Manchester City kwam op voorsprong door Joe Hayes, maar zag enkele minuten later Birmingham de stand gelijk trekken. Jack Dyson en Bobby Johnstone sloegen in de tweede helft toe en brachten The Citizens op een comfortabele 3-1 voorsprong. Bernhard Trautmann keept de wedstrijd van zijn leven. Met nog een kwartier op de klok duikt hij op een houdbare bal. Peter Murphy van Birmingham knalt tegen de Duitser aan en plant zijn rechterknie in de nek van de goalie. Trautmann vergaat van de pijn, maar wissels waren niet toegestaan en de Duitser moet de wedstrijd in een staat van wazigheid, gecombineerd met een behoorlijke nekpijn uitspelen. Manchester City wint, mede door enkele fabelachtige reddingen in het laatste kwartier van Bernhard Trautmann. Hij is de pijn eventjes de baas. Bij het omhangen van de kampioensmedaille merkt prins Philip op dat Trautmann zich haast niet bewegen kan.

Omdat het banket hem niet echt smaakt, gaat Trautmann huiswaarts en hoopt hij dat de nachtrust helend werkt voor zijn nek. De volgende dag bezoekt de Duitse doelman het ziekenhuis en komen artsen tot de constatering dat Trautmann een kwartier lang met een gebroken nek het doel van Manchester City heeft staan te verdedigen. Het maakt zijn status als legende eens te meer waar. Te meer omdat hij het voor elkaar kreeg als Duitser een ongekende populariteit te verkrijgen in de naweeën van de Tweede Wereldoorlog. De liefde bleek wederzijds. Trautmann verklaarde eerder voor Engeland te juichen dan voor Duitsland. Op 19 juli 2013 overleed Bernhard Trautmann in Spanje. Volgens wat eens de beste keeper ter wereld was, de beste keeper ter wereld. En wie zijn wij om de legendarische Lev Yashin niet te geloven?


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s