So good they named him twice

‘What’s in a name’, sprak Juliet tegen haar geliefde Romeo in akte 2, scène 2 van het bekende toneelstuk geschreven door William Shakespeare. Want inderdaad, wat is een naam? Wanneer Muhammet Yavuz genoemd wordt, doet het hoogstwaarschijnlijk geen belletje rinkelen onder de voetballiefhebbers. Terwijl we het hier toch misschien wel over een van de allerbeste voetballers hebben, die ooit door Nigeria is voortgebracht. Muhammet Yavuz is namelijk de Turkse naam van Augustine Okocha. Die waarschijnlijk weer beter bekend is onder de naam Jay-Jay. ‘So good, they named him twice’.

De Turkse naam en ook het staatsburgerschap van Turkije hield Okocha over gedurende zijn jaren bij Fenerbahçe. Tussen 1996 en 1998 stond de Nigeriaan onder contract in Istanbul en liep hij qua productie één uit twee. Handelsmerk was de directe vrije trap, die voortdurend een gevaar vormde wanneer Okocha aanlegde. Uren van trainingsarbeid in de straten van Enugu hadden zijn vruchten afgeworpen. Met alles wat maar enigszins op een bal leek, oefenden Jay-Jay en zijn twee oudere broers onder de Afrikaanse zon. Tot Okocha (geboren op 14 augustus 1973) zijn debuut maakte in 1990 voor Enugu Rangers.

Vanaf dan gaat het hard met de carrière van Jay-Jay Okocha. Tijdens een vakantie in Duitsland worden zijn kwaliteiten opgemerkt door de coach van Borussia Neunkirchen. Al snel maakt Okocha de overstap naar 1. FC Saarbrücken, om vervolgens twee maanden later al te tekenen bij Eintracht Frankfurt, uitkomend op het hoogste niveau. Hoewel Okocha in de Bundesliga niets wint, wordt zijn goal tegen Karlsruhe in 1993 verkozen tot doelpunt van het jaar. Te zien is hoe Okocha in het Waldstadion enkele verdedigers het bos in stuurt en ook keeper Oliver Kahn het nakijken laat. In 1995 eindigt zijn loopbaan in Frankfurt na een ruzie met coach Jupp Heynckes en vertrekt Okocha naar Fenerbahçe.

Aan de Bosporus is zijn ster rijzende. Maar lang bleek hij niet te houden voor het geel en blauw van Istanbul. In 1994 was hij al op de radar verschenen van diverse topclubs, die het niet hadden aangedurfd om Okocha te contracteren. Hoewel een verschrikkelijke genocide door Rwanda raasde en Hutu-milities de Tutsi’s afslachtten, ging de Afrika Cup vrolijk door. De VN Veiligheidsraad hield het op een burgeroorlog en daarmee was de kous af. Op die Afrika Cup excelleerde Nigeria en grepen The Super Eagles het goud ten koste van Zambia. Een paar maanden vertrok de ploeg van de Nederlandse bondscoach Clemens Westerhof naar de Verenigde Staten voor de WK voetbal. En niet zonder resultaat.

Op 21 juni vond een van de grootste verrassingen van het toernooi plaats. Nigeria versloeg de latere nummer vier Bulgarije met imponerende cijfers: 3-0. Hoewel er verloren werd van Argentinië, wonnen de Nigerianen uiteindelijk de groep na een 2-0 zege op Griekenland. In de achtste finales troffen The Super Eagles Italië. Pas in de achtentachtigste minuut brak Roberto Baggio de ban voor de Squadra Azzuri. Hij wiste de openingstreffer van de Nigeriaan Amenike uit. In de verlenging sloeg de ‘Goddelijke Paardenstaart’ nog eens toe. Nigeria lag er uit, maar had een goede indruk achter gelaten op de wereld. De pas twintigjarige Okocha had de de clubs voor het uitkiezen.

In 1998 verliet Okocha Fenerbahçe en vertrok hij naar Paris Saint-Germain. Dit alles had Okocha te danken aan het WK van dat jaar. In Frankrijk streden, voor het eerst in de geschiedenis, tweeëndertig landen om het mondiale goud. Voor de Nigerianen, dit maal gecoacht door de Serviër Bora Milutinovic, betekende het een weerzien met Bulgarije en twee andere confrontaties. Eentje met Spanje en de ander met Paraguay. De openingswedstrijd op 13 juni 1998 in Nantes tegen de Spanjaarden, werd een succesverhaal voor Okocha en de zijnen. Een turbulente wedstrijd, waarin doelman Zubizareta de bal in zijn eigen doel tikte en de 2-2 op het bord bracht, ontspon zich. Ajacied Sunday Oliseh knalde vlak na de vreemde own goal raak van buiten de zestien. Nigeria verraste andermaal op een groot toernooi in de openingswedstrijd. Het was echter weer de achtste finale die verder succes in de weg lag. Dit keer kreeg Nigeria een walkover te verwerken. Denemarken versloeg de Afrikanen met eclatante cijfers: 4-1. The Super Eagles konden naar huis. Maar zonder Okocha. Hij bleef in Frankrijk.

Paris Saint-Germain werd de volgende stop voor de ‘Nigeriaanse Maradona’, geroemd om zijn dribbelkwaliteiten. Het was in Parijs dat hij zich opwierp als mentor voor de jonge Braziliaanse superster in wording: Ronaldinho. Meer indruk dan dat heeft hij niet achter kunnen laten bij de Franse topclub in verval. Zijn vertrek naar Bolton Wanderers bleek uiteindelijk in 2002 een van de beste stappen in de carrière van Jay-Jay Okocha te zijn. Ook deze keer had hij een transfer te pakken na een wereldkampioenschap. Okocha was aanvoerder van The Super Eagles, die dit toernooi in de poule alleen Engeland op een gelijkspel konden houden. Tegen Argentinië en Zweden werd verloren. Okocha mocht zich opmaken voor een Engels avontuur.

Een stap die hem geen windeieren zou leggen. Bij een verkiezing onder supporters wie de meest populaire speler ooit was voor The Trotters, eindigde Okocha tweede achter Nathaniel Lofthouse. Jay-Jay was captain in de verloren League Cup finale van 2004, waarin Middlesbrough, met een scorende Boudewijn Zenden, te sterk bleek te zijn. Binnen zeven minuten stond het 2-0. Bolton kon slechts een keer wat terug doen. Te weinig voor de ploeg van toenmalig trainer Sam Allardyce om de League Cup naar Bolton te halen. Het seizoen er voor had Jay-Jay de ploeg behoed voor degradatie in een allesbeslissend duel met West Ham United. Zijn aanvoerderschap werd hem na een ruzie ontnomen en Okocha vertrok in 2006 naar het Midden-Oosten. Het WK was niet gehaald en de jaren begonnen ook voor Okocha te tellen. Zijn terugkeer in 2007 naar Engeland bij Hull City leverde geen persoonlijk succes op. Hoewel Hull promoveerde naar de Premier League in 2008.

Wie nog eens de beelden terug kijkt van Jay-Jay Okocha kan niet anders dan concluderen dat hij een van de allerbeste voetballers van zijn tijd is geweest. Nooit werd hij gekozen tot Afrikaans voetballer van het jaar. Maar zoals The Shawshank Redemption de beste film zonder Oscar is, zo is Jay-Jay wellicht de mooiste speler zonder individuele onderscheiding. Tweede achter Lofthouse, tweede in de League Cup, twee keer in de tweede ronde van een WK naar huis worden gestuurd. Twee namen, Augustine Okocha en Mohammed Yavuz. Jay-Jay, zo goed, dat we hem twee namen gaven. En hier op voetballogie hem het podium geven dat hij verdient. Als een waanzinnige nummer 10.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s